piątek, 29 września 2023

Moja lista gatunków

Oto lista spotkanych przez mnie w Polsce gatunków ważek (wraz z odesłaniem do wszystkich wpisów na blogu, które dotyczą lub będą dotyczyły danego gatunku).

Ważki równoskrzydłe (Zygoptera):

Świtezianka błyszcząca (Calopteryx splendens)
Świtezianka dziewica (Calopteryx virgo)
Pałątka pospolita (Lestes sponsa)
Pałątka niebieskooka (Lestes dryas)
Pałątka południowa (Lestes barbarus)
Pałątka mała (Lestes virens)
Pałątka zielona (Chalcolestes viridis)
Straszka pospolita (Sympecma fusca)
Straszka syberyjska (Sympecma paedisca)
Tężnica wytworna (Ischnura elegans)
Tężnica mała (Ischnura pumilio)
Nimfa stawowa (Enallagma cyathigerum)
Łątka wczesna (Coenagrion pulchellum)
Łątka dzieweczka (Coenagrion puella)
Łątka halabardówka (Coenagrion hastulatum)
Oczobarwnica większa (Erythromma najas)
Oczobarwnica mniejsza (Erythromma viridulum)
Łunica czerwona (Pyrrhosoma nymphula)
Iglica mała (Nehalennia speciosa)
Pióronóg zwykły (Platycnemis pennipes)

Ważki różnoskrzydłe (Anisoptera):

Żagnica jesienna (Aeshna mixta)
Żagnica południowa (Aeshna affinis)
Żagnica ruda (Aeshna isoceles)
Żagnica wielka (Aeshna grandis)
Żagnica sina (Aeshna cyanea)
Żagnica torfowa (Aeshna juncea)
Husarz władca (Anax imperator)
Husarz ciemny (Anax parthenope)
Żagniczka wiosenna (Brachytron pratense)
Gadziogłówka pospolita (Gomphus vulgatissimus)
Gadziogłówka żółtonoga (Stylurus flavipes) - tylko wylinka
Trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia)
Smaglec ogonokleszcz (Onychogomphus forcipatus)
Szklarnik leśny (Cordulegaster boltonii)
Szklarnik górski (Cordulegaster bidentata)
Szklarka zielona (Cordulia aenea)
Miedziopierś metaliczna (Somatochlora metallica)
Miedziopierś żółtoplama (Somatochlora flavomaculata)
Miedziopierś górska (Somatochlora alpestris) - NOWOŚĆ 2024
Przeniela dwuplama (Epitheca bimaculata)
Ważka czteroplama (Libellula quadrimaculata)
Ważka płaskobrzucha (Libellula depressa)
Ważka ruda (Libellula fulva)
Lecicha pospolita (Orthetrum cancellatum)
Lecicha białoznaczna (Orthetrum albistyllum)
Lecicha południowa (Orthetrum brunneum)
Zalotka torfowcowa (Leucorrhinia dubia)
Zalotka czerwonawa (Leucorrhinia rubicunda)
Zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis)
Zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifrons)
Szablak czarny (Sympetrum danae)
Szablak przepasany (Sympetrum pedemontanum)
Szablak krwisty (Sympetrum sanguineum)
Szablak przypłaszczony (Sympetrum depressiusculum)
Szablak żółty (Sympetrum flaveolum)
Szablak wędrowny (Sympetrum fonscolombii)
Szablak późny (Sympetrum striolatum)
Szablak zwyczajny (Sympetrum vulgatum)
Szablak południowy (Sympetrum meridionale)
Szafranka czerwona (Crocothemis erythraea)

Do tej pory w Polsce udało mi się zaobserwować 60 spośród 74 gatunków spotkanych w kraju.

Poza tym, w trakcie moich podróży spotkałem kolejne 32 gatunki:

Ważki równoskrzydłe (Zygoptera):

Calopteryx xanthosoma - NOWOŚĆ 2024
Ischnura graellsii - NOWOŚĆ 2024
Tężnica senegalska (Ischnura senegalensis

Ważki różnoskrzydłe (Anisoptera)

Husarz wędrowny (Anax ephippiger
Boyeria irene - NOWOŚĆ 2024
Nomadka żółtawa (Pantala flavescens

piątek, 22 września 2023

Interesujące zagadnienia

Jak już wspominałem w poprzednim wpisie na blogu jednym z tematów które interesują mnie szczególnie są ważki jako ofiary pająków. Jest to jedno z kilku zagadnień, którym się przyglądam. A skąd w ogóle pomysł, żeby skupiać się na konkretnych tematach?

Potrącony przez auto szklarnik górski (Cordulegaster bidentata)

Kilkanaście lat temu, kiedy zacząłem fotografować przyrodę (najpierw ptaki, a później owady) jeździłem po całej Polsce w pogoni za rzadkościami. Po kilku latach przyszła refleksja, że zdarza mi się więcej czasu spędzać za kierownicą auta, niż na kontakcie z naturą. Kiedy jeszcze operacja, a rok później wypadek samochodowy wymusiły na mnie czasowe unieruchomienie zacząłem się interesować najbliższym sąsiedztwem. I okazało się, że gatunki za którymi uganiałem się po kraju, a nawet w trakcie zagranicznych wakacji są gośćmi na moim osiedlu lub w okolicznych lasach.

Kilka lat wycieczek i spacerów, zwanych przeze mnie żartobliwie peregrynacjami, przyniosło obserwacje blisko 180 gatunków ptaków obserwowanych na terenie dzielnicy Rembertów i okolicznych lasów rembertowskich. Stopniowo też rozszerzałem zainteresowania na inne grupy zwierząt – ssaki, płazy i gady, motyle, prostoskrzydłe i ważki. Tych ostatnich spotkałem 53 gatunki tylko w jednym kwadracie UTM liczącym w Polsce ok. 100 km2.

Wylinka gadziogłówki żółtonogiej (Stylurus flavipes)

Z czasem zaangażowałem się w kilka projektów, których wspólnym mianownikiem była NAUKA OBYWATELSKA. Są to badania, w których wolontariusze współpracują z naukowcami zbierając dane lub je analizując.

Przykładami programów naukowych, w których wykorzystywane są obserwacje amatorów są:

Przy okazji zbierania danych do tych (i innych) programów starałem się cały czas dokształcać i rozszerzać własne kompetencje, co skłoniło mnie do publikacji uzyskanych danych, czy to w postaci albumu ze zdjęciami, czy notatek w tematycznych czasopismach.


Larwa zalotki większej (Leucorrhinia pectoralis)

Jako, że staram się być dokładny w tym co robię, wszystkie dane kataloguję, co po kilku latach obserwacji pozwala sprecyzować tematy, na których usiłuję się skupić. W chwili obecnej są to:

  • ważki, jako ofiary pająków (wspomniane już)

  • ofiary tygrzyków paskowanych (Argiope bruennichi) - niejako przy okazji powyższego

  • ważki Rembertowa i lasów rembertowskich - z racji zamieszkania

  • ptaki Rembertowa – jak wyżej

  • ważki Karpat - z racji zamiłowania do gór

  • larwy i wylinki ważek – jako dowód pełnego cyklu życiowego

  • ofiary sów – odnajdywane w wypluwkach

Jeśli ktoś w czytelników jest zainteresowany udostępnieniem swoich obserwacji na zasadach przyjętych w ramach nauki obywatelskiej lub chciałby skorzystać z moich danych, to poproszę o kontakt w komentarzach.

---------------------


Wszystkie wykonane tu zdjęcia zrobione były "z ręki".
1. iPhone 6S - f/2,2 ; 1/100 s; ISO 40
2. iPhone 6S - f/2,2 ; 1/1220 s; ISO 25
3. Canon EOS7D z obiektywem Sigma 105 mm f/2,8 EX DG Macro  - f/10 ; 1/200 s; ISO 3200

piątek, 15 września 2023

Drapieżnik ofiarą

Jak zapewne wiecie ważki są drapieżnikami. Zarówno larwy, jak i owady doskonałe aktywnie polują na inne stworzenia, najczęściej owady. Odżywianie się ważek postaram się opisać innym razem, a teraz skupię się na odwróceniu ról. Czyli na sytuacji, kiedy drapieżnik staje się ofiarą. 

Skłoniło mnie do tego zdarzenie, którego świadkiem byłem dziś na moim ulubionym torfowisku. Korzystając z niskiego stanu wody postanowiłem zobaczyć zbiorniki, na których obserwuję ważki od zwykle niedostępnej strony. I tak wędrując sobie po podsychającym wraz z końcem lata turzycowisku kątem oka zauważyłem intensywnie czerwoną ważkę rzucającą się w pajęczej sieci.

Szablak krwisty jako ofiara pająka

To szablak krwisty (Sympetrum sanguineum) przykleił się do zastawionej przez krzyżaka nadwodnego (Larinioides cornutus) pułapki. Jak możecie zauważyć na zdjęciu ważka jest kilkukrotnie większa od pająka i zdążyła już zniszczyć większą część sieci, dlatego strategia pająka polega tu na jak najszybszym ukąszeniu ofiary. Od trzech lat staram się dokumentować wszystkie napotkane przypadki ważek w pajęczych sieciach i na ten moment mam zarejestrowanych przeszło 30 takich zdarzeń.

Szablak krwisty ofiarą rokitniczki

Ważki są generalnie łapczywym kąskiem dla wielu zwierząt. Jako jedne z największych latających owadów stanowią bogate źródło białka dla ryb, żab, jaszczurek, ptaków, ssaków, a nawet innych owadów. Nie wyłączając przy tym innych ważek...

Lecicha pospolita (Orthetrum cancellatum) ze schwytanym szablakiem czarnym (Sympetrum danae)

---------------------

Wszystkie wykonane tu zdjęcia zrobione były "z ręki".
1. Canon EOS1DX z obiektywem Sigma 105 mm f/2,8 EX DG Macro - f/11 ; 1/1250 s; ISO 2000
2. Canon EOS7D z obiektywem Canon EF 400 mm f/5,6 L USM - f/9 ; 1/1000 s; ISO 640
3. Canon EOS7D z obiektywem Canon EF 400 mm f/5,6 L USM - f/9 ; 1/2000 s; ISO 1250

środa, 13 września 2023

O mnie

Nazywam się Paweł Kobyłecki i jestem z wykształcenia przyrodnikiem po Międzywydziałowych Studiach Ochrony Środowiska na Uniwersytecie Warszawskim. Zawodowo zajmuję się zupełnie czymś innym, jednak pasja przyrodnicza powoduje, że w wolnym czasie oddaję się obserwacjom i dokumentowaniu cudów natury.

W ostatnich latach najwięcej czasu poświęcam ważkom i to o nich opowiadać chcę w tym blogu.

Będę prezentował w nim moje fotografie, starając się jednocześnie omawiać ciekawostki przyrodnicze i techniczne aspekty wykonywanych zdjęć.

Zapraszam do lektury i komentowania.